‘We zijn trots dat we Blijf Groep kunnen ondersteunen in hun missie een einde te maken aan huiselijk geweld’, aldus de Amerikaanse metalband Metallica in een persverklaring. Een paar jaar geleden doneerde de non-profitorganisatie van de band, All Within My Hands, een groot bedrag aan Blijf Groep. Dit is een Amsterdamse organisatie die zich inzet om huiselijk geweld te stoppen en aan slachtoffers opvang te bieden. De directeur van de organisatie bedankt de metalband voor de donatie. ‘We zijn hier natuurlijk zo blij van geworden’, aldus de directeur toen, ‘dit hadden we nooit verwacht. Het schijnt dat de leadzanger er persoonlijk om gevraagd heeft omdat hij dit onderwerp een warm hart toedraagt.’
“Daarover ontstond grote vreugde in die stad”, hoorden we zojuist in de eerste lezing.
De diaken Filippus is op weg naar Samaria. Hij, en de andere zes diakens, beschouwen het gebod om alleen naar de verloren schapen van Israël te gaan als niet langer bindend. Of op zijn minst als iets dat enkel voor de twaalf apostelen geldt. Filippus gaat naar een stad in Samaria, naar een stad in een niet-joods gebied. Naar een regio waar joden niet geacht worden te gaan en doorheen te reizen. Samaritanen worden namelijk door veel joden beschouwd als tweederangs burgers en dito gelovigen, en als zodanig geminacht en behandeld.
De woorden van Filippus oogsten veel instemming onder de Samaritanen, en worden door wonderen en tekenen bevestigd: uit vele bezetenen gaan de onreine geesten weg, en vele lammen en kreupelen worden genezen. De Samaritanen zijn hierover zeer verheugd, en verwelkomen dit met grote vreugde. “Daarover ontstond grote vreugde in die stad”, hoorden we zojuist, ... het was All Within My Hands.
“Dan zal de Vader op mijn gebed u een andere helper geven om voor altijd bij u te blijven”, aldus Jezus tot zijn leerlingen, “de Geest van de waarheid.”
Jezus neemt afscheid, afscheid van zijn leerlingen en belooft hen een andere helper, een helper die altijd bij hen zal blijven. De lezing van vandaag komt uit de eerste afscheidsrede van Jezus, en is het vervolg op het evangelie van vorige week zondag. Dat eindigde met de gedachte dat de werken die Jezus doet, voortgezet zullen worden door hen die in hem geloven. Oftewel: door hen die op Jezus vertrouwen, van hem houden en zijn geboden onderhouden. Want, zo hoorden we in de evangelielezing, “als gij mij liefhebt, zult ge mijn geboden onderhouden.”
En zo komt Jezus bij het hoofdthema van zijn afscheidsrede: de voortzetting van zijn werk in de leerlingen, door de bemiddeling van de Geest, de andere parakleet. Vaak vertaalt men dit woord met ‘trooster’ of ‘helper’. Maar aangezien Johannes van juridische taal houdt, en het bestaan van christenen voorstelt als een rechtsgeding tussen de gelovige en de wereld van het ongeloof, mogen we het woord ‘parakleet’ hier ook beschouwen als een term uit de rechtswereld: een persoon die rechtsbijstand verleent, een advocaat.
Maar, in de lezing van vandaag is niet zozeer sprake van een helper of een parakleet an sich, maar veeleer van een andere helper, een andere parakleet. Dit ‘andere’ impliceert dat Jezus ook zelf een parakleet is: zowel tijdens zijn aardse leven - dus voor zijn lijden, sterven en verrijzenis - alsook daarna, na zijn Hemelvaart. In dat laatste geval wordt de ten hemel opgevaren heer een parakleet die in het hof van de hemel is, om daar voor zijn leerlingen te pleiten. De Heilige Geest - de andere helper - is dan de parakleet die uit de hemel komt, om de leerlingen in het leven van iedere dag, op hun levensweg, tot ondersteuning te zijn.
Een andere helper, trooster en parakleet, voor en tijdens de levensweg van de leerlingen. Niet alleen voor die van de leerlingen toen, maar ook voor die van ons nu, vandaag de dag. Ook wij hebben in ons leven - met vallen en opstaan - vele wegen bewandeld, en bewandelen wij nog steeds vele verharde en onverharde wegen. Wegen die wij zelf kiezen, … en wegen die anderen ons doen gaan. Wegen van vreugde, … en wegen van pijn en verdriet. Wegen van licht, … en wegen van duisternis. Wegen die ons vertrouwd zijn, … en wegen die ons totaal vreemd zijn. In werkelijkheid echter hebben wij maar één weg te gaan, namelijk: onze eigen persoonlijke levensweg naar … Ja, waar naartoe? Waar gaan wij eigenlijk naartoe? Wat is het doel, het einddoel van onze levensweg?
De lezingen van vandaag lijken ons daar niet veel over te zeggen. Wel dat we die weg niet alleen hoeven te gaan. Zo kunnen, volgens de eerste lezing, woorden en tekenen van God voor ons een richtingwijzer zijn op onze levensweg. En belooft Jezus ons in het evangelie een andere helper te geven, een andere parakleet: de geest van waarheid.
Maar, zo mogen wij ons hier de vraag stellen: zouden wij - in het leven van iedere dag - ook niet voor elkaar een helper, een andere helper kunnen zijn? Een andere parakleet? Op de levensweg van onze medemens? Wat zal daarop ons antwoord zijn? Iets met All Within My Hands? Amen.
1e lezing: Hand. 8. 5-8.14-17; 2e lezing: 1 Petrus 3, 15-18; evangelie: Johannes 14, 15-21
De evangelietekst uit de Willibrordvertaling 1978:
In die tijd zei Jezus tot zijn leerlingen: ‘Als jullie Mij liefhebben, zul je ter harte nemen wat Ik jullie opdraag. En Ik zal de Vader vragen jullie een andere helper te geven, die voor altijd met jullie zal zijn, de Geest van de waarheid. De wereld kan Hem niet ontvangen, omdat ze Hem niet ziet en ook niet kent; jullie kennen Hem wel, want Hij blijft bij jullie en zal in jullie zijn. Ik laat jullie dus niet verweesd achter: Ik kom bij jullie terug. Want nog maar een korte tijd en de wereld ziet Mij niet meer, terwijl jullie Mij wel zullen zien, want evenals Ikzelf zullen ook jullie leven. Op die dag zul je inzien dat Ik in mijn Vader ben, en dat jullie in Mij zijn zoals Ik in jullie ben. Wie zich aan mijn opdracht gebonden weet en haar ter harte neemt, die is het die Mij liefheeft, en wie Mij liefheeft zal ondervinden hoe de Vader hém liefheeft, en ook Ik zal hem liefhebben en Mij aan hem openbaren.'